Денсаулық сақтау саласындағы дүниежүзілік деңгейдегі танымал ұйым
Құрылу тарихы
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) 1948 жылы 7 сәуірде құрылды. Бұл күн кейіннен Дүниежүзілік денсаулық күні болып белгіленді. Ұйымның негізін қалау туралы шешім Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Жарғысында 1945 жылы Сан-Франциско конференциясында қабылданды. ДДСҰ-ның штаб-пәтері Женевада, Швейцарияда орналасқан.
Маңызы мен ғаламдық денсаулық қауіпсіздігіндегі орны
ДДСҰ — денсаулық сақтау саласындағы халықаралық ынтымақтастықты үйлестіретін және қолдайтын ең беделді ұйым. Оның басты мақсаты — әлем халқының денсаулық жағдайын жақсарту, алдын алу шараларын дамыту, сондай-ақ денсаулық сақтау бойынша деректер жинау мен тарату.
Ғаламдық денсаулық қауіпсіздігіндегі ДДСҰ-ның рөлі мыналарды қамтиды:
- Жұқпалы аурулардың таралуына қарсы әрекет ету (мысалы, COVID-19 пандемиясы кезінде);
- Вакцинация бағдарламаларын қолдау;
- Төтенше жағдайларда медициналық көмек көрсету;
- Денсаулық сақтау жүйесін нығайту үшін дамушы елдерге көмек көрсету.
Жылдық бюджеті мен құрылтайшылары
ДДСҰ-ның жылдық бюджеті 6–8 миллиард АҚШ доллары аралығында. Бұл қаржы мүше мемлекеттердің жарналары, халықаралық донорлардың көмегі және әртүрлі серіктестік жобалар арқылы қамтамасыз етіледі. Бюджет денсаулық сақтау бағдарламаларын жүзеге асыруға, ғылыми зерттеулерге, оқытуға және төтенше жағдайларға бөлінеді.
Ұйымның құрылтайшыларына Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелері болып табылатын елдер кіреді. Қазіргі уақытта ДДСҰ-ға 194 мемлекет мүше.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Африканың дамушы елдерінде жұмыс жасауда
Жақын болашақтағы жоспарлары
ДДСҰ алдағы жылдары келесі басымдықтарға көңіл бөлуді жоспарлап отыр:
- Ғаламдық денсаулық сақтау жүйелерін нығайту: Әсіресе, дамушы елдерде тиімді және қолжетімді денсаулық сақтау жүйесін құру.
- Инфекциялардың алдын алу: Иммунизация бағдарламаларын кеңейту және жұқпалы ауруларға қарсы күресті күшейту.
- Климаттық өзгерістердің денсаулыққа әсерін зерттеу: Экологиялық мәселелердің адам денсаулығына әсерін зерттеу және шешімдер ұсыну.
- Төтенше жағдайларға дайындық: Пандемиялар мен табиғи апаттарға ден қою шараларын жетілдіру.
Дамушы елдердегі денсаулық сақтау ісіне қосып жатқан үлесі
ДДСҰ дамушы елдердегі денсаулық сақтау жүйелерін жақсарту үшін келесі шараларды жүзеге асыруда:
- Вакциналар мен дәрі-дәрмектерді қолжетімді ету;
- Ана мен бала денсаулығын жақсарту бағдарламаларын қолдау;
- Қауіпті жұқпалы ауруларға қарсы күрес жүргізу;
- Медициналық қызметкерлерді оқыту мен білім беру.
Медицина ғылымының дамуына қосқан үлесі
ДДСҰ халықаралық деңгейде денсаулық сақтау стандарттарын әзірлейді, ғылыми зерттеулерді қолдайды және медициналық технологияларды жетілдіруге ықпал етеді. Ұйымның бастамасымен:
- Қауіпсіз вакциналар мен емдеу әдістері жасалды;
- АИВ/ЖИТС, безгек, туберкулез сияқты ауруларды емдеуде жетістіктерге қол жеткізілді;
- Психикалық денсаулық мәселелеріне көңіл бөлінді.
Қорытынды
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы — жаһандық денсаулық сақтау саласындағы маңызды ойыншы. Ол әлем халқының өмір сүру сапасын арттыруда, жұқпалы ауруларға қарсы күресте және медициналық ғылымның дамуын қолдауда ерекше рөл атқарады. Алдағы жылдары да ДДСҰ денсаулық сақтау саласындағы жетекші ұйым болып қала береді деп күтілуде.
